به نام خدا

ارائه دهنده :روناک صمدپور

استفاده از ضایعات نخل خرما

 

ضایعات درخت خرما ( (Phoenix dactilifera wasteشامل برگ، تنه و خوشه های فاقد میوه EFB)) می باشد که دارای مقادیر زیادی سلولز، همی سلولز و لیگنین است و با مدیریت می توان از این منبع تجدیدپذیر، عملیات بهینه سازی و بهره وری را انجام داد.

لیگنوسلولز یکی از فراوان ترین منبع تجدیدپذیر در صنعت کشاورزی است و از نظر تبدیل به سوخت جامد و مواد شیمیایی با ارزش افزوده دارای پتانسیل بالایی است. بخش عمده ی آن سلولز است که پلی مری از واحدهای گلوکز با پیوند گلیکوزیدی است. استخراج سلولز با سه روش صورت می گیرد که شامل: 1- میکروبی 2- آنزیمی 3- اسیدی است.

شرایط استخراج سلولز بدین صورت است که از قارچ نوروسپراکراساs1  به عنوان تولید کننده آنزیم های سلولازی که شامل آندوگلوکوناز و گلیکوزیداز است استفاده می شود و از اسیدهای رقیق (اسید سولفوریک و اسید فسفریک) به عنوان از بین برنده ی لیگنین استفاده میشود (لیگنین از سلولز دربرابر هیدرولیز آنزیمی محافظت می کند و با اضافه کردن اسید و از بین بردن لیگنین، آنزیم میتواند روی ساختار آمورفی سلولز اثر بگذارد  و آن را هیدرولیز کند).

تحت شرایط دمایی 45 درجه و ph=7/5 می توان به 83.2% قند تخمیری دست یافت.

موارد استفاده ی قند تخمیری تولید شده از ضایعات نخل خرما شامل: 1- تولید اتانول به عنوان منبع سوخت زیستی       2- تولید لوازم آرایشی و بهداشتی (صابون – خمیردندان) 3- به عنوان سوخت در موشک سوخت جامد استفاده میشود که  از ترکیب قند و پتاسیم نیترات به همراه کاتالیزور اکسید آهن می باشد که به آن سوخت آبنباتی یا شکری نیز می گویند.

سایر موارد استفاده از ضایعات نخل خرما:

1- کاربرد بقایای گیاهی درختان خرما جهت تولید قارچ خوراکی

2- استفاده از برگچه خرما (قسمت انتهایی برگ) در تغذیه دام: با استفاده از برخی مواد افزودنی عمل غنی سازی روی آن انجام می پذیرد و با فرموله کردن این ماده خوراکی با مواد علوفه ای می توان به جیره غذایی کامل و با ارزشی    دست یافت.

3- تهیه کود گیاهی کمپوست از برگ و ضایعات درخت خرما

4- تهیه قطعات از بقایا و افزودن به خاک نخلستان: ساده ترین و ارزان ترین روش استفاده مستقیم و برگشت آن به خاک به منظور بهبود ساختار فیزیکی خاک و افزایش مواد آلی آن است (خاک نخلستان مواد آلی کمتر از نیم درصد دارد).

5- از ضایعات چوبی آن در ساخت نئوپان و تولید MDF مورد توجه قرار گرفته است.

6- تولید مواد گیاهی جهت بسترهای کشت گلخانه ای

 

سوالات:

1- موارد استفاده از ضایعات نخل خرما را نام ببرید و توضیح دهید.

2- شرایط استخراج سلولز از مواد لیگنوسلولزی ضایعات نخل خرما را شرح دهید.